کودکان نوپا و پیش‌دبستانی کنجکاوند و گاهی اجسام کوچک را در بینی خود فرو می‌کنند. برخی از این اجسام بی‌خطرند، اما برخی مثل باتری‌های سکه‌ای می‌توانند طی چند ساعت آسیب جدی ایجاد کنند. در این مقاله علائم جسم خارجی در بینی، کارهای درست و اشتباه و زمان مراجعه به پزشک را توضیح می‌دهیم.
اجسام رایج
- دانه‌ها و حبوبات مثل نخود، لوبیا و ذرت.
- مهره، دکمه و قطعات کوچک اسباب‌بازی.
- تکه‌های پاک‌کن، کاغذ، اسفنج و پنبه.
- باتری‌های سکه‌ای و آهنرباهای کوچک که بسیار خطرناک‌اند.
دانه‌های گیاهی با جذب رطوبت متورم می‌شوند و خارج کردن آن‌ها با گذشت زمان سخت‌تر می‌شود.
علائم
گاهی والدین فرو کردن جسم را می‌بینند یا کودک خودش می‌گوید. اما در بسیاری از موارد، جسم روزها یا هفته‌ها بی‌صدا در بینی می‌ماند. علامت کلاسیک، ترشح غلیظ، بدبو و گاهی خونی از یک سوراخ بینی است. گرفتگی یک‌طرفه، بوی بد دهان یا بدن، خونریزی از یک طرف و درد یا تورم بینی هم ممکن است دیده شود. اگر کودک شما ترشح بدبوی یک‌طرفه دارد، به جسم خارجی فکر کنید. درباره علل دیگر بوی بد بینی در بوی بد بینی بخوانید.
باتری سکه‌ای و آهنربا؛ فوریت پزشکی
باتری‌های سکه‌ای در تماس با مخاط مرطوب، جریان الکتریکی و مواد قلیایی ایجاد می‌کنند که طی چند ساعت می‌تواند مخاط و حتی تیغه بینی را بسوزاند و سوراخ کند. اگر دو آهنربا در دو سوراخ بینی قرار بگیرند، تیغه بینی را بین خود فشار می‌دهند و آسیب ایجاد می‌کنند. اگر شک دارید کودک باتری یا آهنربا در بینی گذاشته، بدون معطلی به اورژانس بروید. سوراخ شدن تیغه را در سوراخ شدن تیغه بینی توضیح داده‌ایم.
کارهای درست و اشتباه
- آرام بمانید و کودک را آرام کنید.
- اگر کودک بزرگ‌تر است، از او بخواهید سوراخ دیگر را با انگشت ببندد و از سوراخ درگیر به آرامی فین کند.
- از وسایلی مثل موچین، گوش‌پاک‌کن یا سنجاق برای بیرون آوردن جسم استفاده نکنید؛ ممکن است آن را عمیق‌تر کنید.
- آب یا مایع در بینی نریزید، به‌ویژه اگر جسم دانه گیاهی است.
- از کودک نخواهید محکم بو بکشد؛ ممکن است جسم به راه هوایی برسد.
- اگر جسم خارج نشد یا مطمئن نیستید، به پزشک مراجعه کنید.
درمان در مطب یا اورژانس
پزشک با نور و ابزارهای مخصوص، مثل قلاب یا پنس ظریف یا ساکشن، جسم را خارج می‌کند. گاهی از روشی به نام بوسه مادر استفاده می‌شود که در آن والد با دمیدن ملایم در دهان کودک، در حالی که سوراخ سالم بسته است، جسم را بیرون می‌راند؛ این کار باید با راهنمایی پزشک انجام شود. در کودکان بی‌قرار یا اجسام عمیق، ممکن است بیهوشی کوتاه لازم باشد. پس از خروج، پزشک بینی را برای جسم دوم یا آسیب بررسی می‌کند. برای آشنایی با سایر مشکلات بینی کودکان، راهنمای بینی کودکان را بخوانید و متخصصان را در فهرست دکتر گوش و حلق و بینی کودکان خوب در تهران، دکتر گوش و حلق و بینی کودکان خوب در زنجان و دکتر گوش و حلق و بینی کودکان خوب در مشهد پیدا کنید.
پرسش‌های رایج
اگر کودکم جسمی در بینی گذاشته اما علامتی ندارد، چه کنم؟
باز هم به پزشک مراجعه کنید؛ جسم ممکن است بعداً عفونت یا آسیب ایجاد کند.
آیا جسم خارجی در بینی ممکن است به ریه برود؟
به‌ندرت؛ به همین دلیل نباید کودک را به بو کشیدن محکم تشویق کرد یا با ابزار جسم را عمیق‌تر کرد.
چرا ترشح بینی کودکم فقط از یک طرف و بدبوست؟
شایع‌ترین علت در کودکان، جسم خارجی است و باید معاینه شود.
جمع‌بندی
جسم خارجی در بینی کودکان شایع است و ترشح بدبوی یک‌طرفه علامت اصلی آن است. باتری سکه‌ای و آهنربا فوریت پزشکی‌اند. از ابزار برای خارج کردن جسم استفاده نکنید و در صورت عدم خروج با فین کردن ملایم، به پزشک مراجعه کنید.
دکتر گوش و حلق و بینی کودکان در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.