در پاروسمی، بوها متفاوت از آنچه هستند حس می‌شوند و اغلب بوی آشنای قهوه، پیاز یا گوشت، ناخوشایند و حتی تهوع‌آور به نظر می‌رسد. این اختلال پس از همه‌گیری کرونا بسیار شایع‌تر شده است. در این مقاله علت، علائم، سیر و راه‌های مقابله با پاروسمی را توضیح می‌دهیم.
پاروسمی چیست؟
پاروسمی یعنی تحریف حس بویایی؛ فرد بو را حس می‌کند، اما آن را به شکل دیگری، معمولاً ناخوشایند، درک می‌کند. توصیف‌های رایج بیماران شامل بوی سوختگی، فاضلاب، شیمیایی یا گندیدگی است. پاروسمی با فانتوسمی تفاوت دارد؛ در فانتوسمی، فرد بویی را حس می‌کند که اصلاً وجود ندارد. پاروسمی اغلب پس از دوره‌ای از کاهش یا از دست رفتن بویایی ظاهر می‌شود.
علل
- عفونت‌های ویروسی، به‌ویژه کووید-۱۹.
- ضربه به سر.
- سینوزیت و عفونت‌های بینی.
- تماس با برخی مواد شیمیایی یا داروها.
- به‌ندرت، بیماری‌های عصبی.
باور رایج این است که پاروسمی پس از عفونت ویروسی، نشانه بازسازی گیرنده‌ها و مسیرهای عصبی بویایی است که هنوز به‌درستی سازمان نیافته‌اند. به همین دلیل گاهی آن را نشانه‌ای از روند بهبود می‌دانند. درباره بویایی پس از کرونا در بویایی بعد از کرونا بخوانید.
علائم و اثر بر زندگی
بیماران معمولاً متوجه می‌شوند بوی برخی غذاهای خاص، مثل قهوه، پیاز، سیر، گوشت، تخم‌مرغ و شکلات یا بوی خمیردندان و عطر، به‌شدت ناخوشایند شده است. این مشکل ممکن است باعث کاهش اشتها، کاهش وزن، تهوع، دوری از جمع‌های غذایی و افسردگی شود. برخی بیماران حتی بوی بدن خود یا اطرافیان را ناخوشایند حس می‌کنند.
درمان و راه‌های مقابله
تمرین بویایی مؤثرترین روش شناخته‌شده برای کمک به بهبود پاروسمی است و در تمرین بویایی توضیح داده شده است. در کنار آن، چند راهکار عملی کمک می‌کند: شناسایی و پرهیز از غذاهای محرک، خوردن غذاهای سرد یا با دمای اتاق که بوی کمتری دارند، انتخاب غذاهای ساده مثل برنج، نان، ماکارونی ساده و سبزیجات بخارپز، و تهویه خوب آشپزخانه. اگر پاروسمی با علائم بینی مثل گرفتگی یا ترشح بدبو همراه است، باید سینوزیت یا عفونت بینی بررسی شود؛ درباره بوی بد بینی در بوی بد بینی بخوانید.
سیر بیماری
در بیشتر بیماران، پاروسمی به تدریج طی ماه‌ها کمتر می‌شود و بویایی به حالت طبیعی نزدیک‌تر می‌شود. البته در برخی افراد این روند کند است و ممکن است یک تا دو سال طول بکشد. صبر، تمرین منظم و حمایت روانی در این دوره اهمیت دارد. اگر پاروسمی همراه با علائم عصبی یا بدون علت مشخص شروع شده، بررسی‌های بیشتر لازم است. برای آشنایی کامل با اختلالات بویایی، راهنمای اختلالات بویایی را بخوانید و متخصصان را در فهرست دکتر اختلال بویایی خوب در تهران، دکتر اختلال بویایی خوب در اهواز و دکتر اختلال بویایی خوب در همدان پیدا کنید.
پرسش‌های رایج
آیا پاروسمی نشانه بهبود بویایی است؟
در بسیاری از موارد پس از عفونت ویروسی، پاروسمی بخشی از روند بازسازی بویایی است.
پاروسمی چقدر طول می‌کشد؟
معمولاً چند ماه، اما در برخی بیماران ممکن است یک تا دو سال ادامه یابد.
چه غذاهایی در پاروسمی کمتر آزاردهنده‌اند؟
غذاهای ساده، سرد یا کم‌بو مثل برنج، نان، ماکارونی ساده و برخی میوه‌ها معمولاً بهتر تحمل می‌شوند.
جمع‌بندی
پاروسمی تحریف حس بویایی است که در آن بوهای آشنا ناخوشایند حس می‌شوند و بیشتر پس از عفونت ویروسی به‌ویژه کرونا رخ می‌دهد. این اختلال اغلب نشانه بازسازی مسیرهای بویایی است و طی ماه‌ها بهتر می‌شود. تمرین بویایی و پرهیز از غذاهای محرک به مقابله با آن کمک می‌کند.
دکتر اختلال بویایی در شهرهای مختلف
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.